Het Sinterklaasjournaal: zes dingen die iedereen kan leren

Gepubliceerd door Hugo op

Superheld De Lijn verkleed als Sinterklaas

Sinds een paar weken ontvouwt zich een drama van het hoogste niveau. 
Een manager die in het ongewisse wordt gelaten door zijn medewerkers. 
Slecht leiderschap dat alleen gefocust is op de korte termijn.
Incompetente medewerkers die te veel verantwoordelijkheid krijgen. 
Competente medewerkers die niet gehoord worden. 
Ik heb het niet over een grote verzekeraar, bank of willekeurig welke ambtelijke organisatie.
Ik heb het over Sinterklaas BV! 

Al deze perikelen zijn terug te zien in een dagelijkse Sinterklaasjournaal (met Dieuwertje Blok natuurlijk). 

Nu ben ik sinds een paar jaar deze sprookjeswereld ingezogen, omdat er iedere avond twee stuiterende ballen pakjesenthousiasme op ontploffen staan, maar man wat een show is dat eigenlijk! Ik zou iedere volwassenen zonder meer per direct aanraden om het NOS journaal om te ruilen voor dit kolderieke programma en zo je goede humeur en vertrouwen in de wereld een flinke boost te geven. 

Dus, zoals ik doe, zit ik tijdens het kijken te denken “wat maakt dit nou zo goed?” en “waarom werkt dit?”. Natuurlijk, het is Sinterklaas dus instant bonuspunten, maar volgens mij is het meer dan dat. 

Daarom heb ik hier even zes belangrijke redenen op een rij gezet waarom het Sinterklaasjournaal (volgens mij) werkt. Ik ben als verhalenverteller altijd op zoek naar hoe verhalen werken, het inspireert me en je kunt er altijd van leren. En leren van Sinterklaas is als leren van een hele oude wijze man met een mijter (niet te verwarren met ‘een oude wijze man in een leren mijter’).

1. Het Sinterklaasjournaal is gemaakt met liefde

Sinterklaas: kindervriend of onbegrepen bestuurder?

Één ding dat van het scherm afspat is de liefde waarmee het programma is gemaakt. De cast en crew hebben overduidelijk plezier in deze verhalen overbrengen. Dat zie je in de zorg die zit in de decors kostuums en de kleine woordgrappen. Alsof ze zichzelf constant de vraag stellen “hoe kunnen we dit naar een hoger niveau tillen?” 

Het sterkt mij in het idee dat het publiek altijd tussen de regels door ziet en leest hoeveel jij ervan hebt gehouden om dit te maken. Dus als je zelf iets maakt, zorg dat je heel je hart uitwringt en alle liefde die je hebt er in giet. 

2. Worldbuilding 

Een van de toffe dingen die het Sinterklaasjournaal doet, is het toevoegen van interactie aan het verhaal.  Zijn de zakken kwijt?
Kijk, je kunt zelf je postcode checken en kijken waar jouw zak zich nu bevindt (Antarctica? Hoe dan?!)
Hebben de pieten een medaille nodig?
Leuk, jij kunt hem op de site zelf inkleuren en naar Sinterklaas sturen! 

Dit trekt het verhaal uit die korte 10 minuten van het TV-programma, hoppa de echte wereld in. Zo wordt de sprookjeswereld een stukje groter en echter. 

Dit is ook precies de reden dat ik (al dan niet echte) advertenties opneem in De Lijn. Het geeft lezers het idee dat de wereld waar ze over lezen bestaat met haar eigen reclames en boeken en uitingen. Maak jouw wereld zo groot als je kunt! 

3. Het Sinterklaasjournaal werkt op meerdere niveaus 

Tijdens het sinterklaasjournaal kijkt de Hoofdpiet competent.
De Hoofdpiet: het schoolvoorbeeld van een incompetente manager.

Als geen ander begrijp het programma dat je heel je publiek moet aanspreken.
Ja voor Kinderen is het gewoon een grappige onhandigheid dat de buurman van het Pietenhuis (zijn trekker staat voor de deur) de Nederlandse vlag ondersteboven hijst, maar de volwassen kijkers hebben een moment van herkenning over een actuele situatie (die misschien in het licht van deze pieten-vrolijkheid extra absurd en triviaal wordt). Pixar is natuurlijk meester in dit soort lagen-humor, je hoeft het niet allemaal op te pikken voor een bevredigende kijkervaring, maar het is er voor wie het wil hebben.

Lezers hoeven niet op te pikken dat een bepaalde panel compositie een afspiegeling is van de interne monoloog van het hoofdpersoon, maar zij die dat wel doen, hebben een extra bevredigende lees ervaring.  Een beetje zoals die extra bak kruidnootjes die op Sinterklaasavond op tafel staat, niet iedereen zal er van willen nemen, maar de kindertjes die nog honger hebben kunnen hun buikje rond eten. 

4. De struggles zijn herkenbaar

In eerste instantie zou je denken dat er niets verder van je af staat dan een 500 jaar oude bedrijfseigenaar en zijn talloze werknemers. 

Maar proberen we niet allemaal wel eens te doen of we alles onder controle hebben terwijl dat niet zo is (Hoofdpiet)? Zijn we niet allemaal wel eens bezig met grappige grollen en liedjes zingen terwijl we iets nuttig zouden moeten doen (letterlijk alle Pieten). En denken we soms niet, net als de Sint, hoe frustrerend het is dat we volledig omringt zijn door incompetente idioten(geef toe, dat denkt ‘ie)? 

Hoe absurd je karakters misschien in eerste instantie ook lijken, de kijker wil zien hoe het ze vergaat als ze hun menselijke fouten herkennen. 

Dat is waarom ik in De Lijn evenveel tijd besteed aan suffe video-meetings als aan brute vecht scenes in kapperszaken. Dat eerste is gewoon ontzettend herkenbaar voor de lezer. 

5. Het Sinterklaasjournaal gebruikt de ABC-sub-plot-methode

Deze techniek ken ik van de schrijver Chuck Dixon en hij had hem weer uit de soap wereld (waarin ieder sub-plot z’n eigen sub-sub-plot heeft). 

Het idee is als volgt: gebruik in je comic het grootste aantal pagina’s voor de Verhaallijn A (misdaadbestrijder  moet dealen met Corona). Het grootste deel van je andere pagina’s gebruik je voor de Verhaallijn B (buurmeisje vraagt af waar buurman is). Reserveer dan nog een paar van je pagina’s voor de Verhaallijn C (duister figuur slaat mensen in elkaar).

Naarmate verhaallijn A langzaam afrondt, komt verhaallijn B naar de voorgrond (en wordt zo dus eigenlijk verhaallijn A). Verhaallijn C wordt groter en dus B en zo ontstaatruimte voor een nieuwe verhaallijn C. Zo kun je (in theorie) eeuwig blijven doorschrijven! 

Pieten op het Sinterklaasjournaal
Verschillende Pieten spelen een rol in de A-, B- of C-verhaallijn.

Het is een beproefde methode en dan ook niet zo gek dat het Sinterklaasjournaal deze hanteert. Momenteel is verhaallijn A het achterhalen van de juiste adressen nu alle streepjescodes van de zakken zijn gewassen (door Firma Zakkenwasser). Maar er loopt een Verhaallijn B over de Paardenpiet die overal rommel maakt waarvan we gewoon wéten dat het zometeen Verhaallijn A gaat worden.
Ik wacht nog tot ze beginnen met zaadjes te planten voor het Sinterklaasjournaal 2023. Dat zou helemaal een waanzinnige sub-plot-planning verraden!

6. Het Sinterklaasjournaal gebruik super efficiënte storytelling

Hoe meer ik lees en zie, hoe meer waardering ik krijg voor heldere storytelling (in tegenstelling tot al die zweverige arthouse films die ik keek toen ik rond mijn twintigste nog in de videoland werkte).

Vertel de kijker wat je wil vertellen en doe dat zo duidelijk mogelijk zonder poespas! 

Omdat het Sinterklaasjournaal natuurlijk gericht is op jonge kijkers, moeten ze hun punt ook wel heel duidelijk maken. Dus als Hoofdpiet de lege zakken wil weggooien (terwijl we allemaal weten dat het een hele organisatie in de soep gooit), laten we een Piet zeggen dat “dit misschien niet zo goed idee is”. Hoofdpiet wuift haar weg en Dieuwertje vat het in één zin nog eventjes bezorgd samen. 

Bam, in één item van anderhalve minuut begrijpen we de verhoudingen: Hoofdpiet wil niet nadenken over de lange termijn consequenties van zijn gedrag dat hij alleen maar vertoont om de Sint te pleasen (en dat gaat hem nog achtervolgen uiteraard). 

De truc bij duidelijke storytelling is om de Sweet spot te vinden tussen ‘genoeg vertellen’ en het niet overdrijven. Ja je wil duidelijk zijn, maar je lezers niet eindeloos vermoeien met je boodschap.

Cartoon De Lijn vs Sinterklaasjournaal

Conclusie 

Kortom, storytelling is overal te vinden, als je je ogen maar open houdt.
En het is heerlijk om je te laten inspireren door mensen die hun vak verstaan.

Ik zou zo nog 100 dingen kunnen benoemen die goed werken aan het Sinterklaasjournaal,  maar ik moet even een medaille inkleuren voor de Pieten die zo hard moeten werken wegens het huidige Pietentekort.

Kijk jij wel eens Het Sinterklaasjournaal? 
Zo nee, waar wacht je nog op? En zo ja, wat vind jij daar dan het gaafst aan?
Laat het me weten in de comments hieronder!

Categorieën: ArtikelStrips maken

Hugo

Bedenker van De Lijn.

12 reacties

Rick · december 1, 2022 op 8:44 am

Cool, ik ga dit checken! Staat het op Netflix?

    Hugo · december 2, 2022 op 4:20 pm

    Zoiets.

Robin · december 1, 2022 op 8:51 am

Wat gaaf dat je het Sinterklaasjournaal zo hebt zitten analyseren. En er komen heel leerzame tips uit. Ik ga ook maar eens kijken 🙂

Sinterklaas doet vanavond vast iets in je schoen na deze mooie PR!

    Hugo · december 2, 2022 op 4:20 pm

    Mijn hart klopt vol verwachting!

Margreet · december 1, 2022 op 9:09 am

Wist je dat niemand minder dan onze Stripmaker des Vaderlands Herman Roozen meeschrijft aan het Sinterklaasjournaal? 😀

    Hugo · december 2, 2022 op 4:19 pm

    Omdat ie zo goed kan rijmen zeker?!

Ellen · december 1, 2022 op 10:10 am

Jaaa, Sinterklaas-journaal is zo mooi. Helaas zijn mijn kinderen inmiddels pubers en studerend, waardoor ik nu niet meer wordt gedwongen om te kijken (“Mam, kom nou, Diewurtjuh is er al!”).

Het is geweldig hoe ze elk jaar weer zo’n mooie gelaagdheid in verhalen weten te maken, die steeds weer subtiel aansluit bij de actualiteit. En man, wat is het een feest om het als volwassene te volgen.

Het is me wel een raadsel waarom ze niet eerder en nadrukkelijker van zwarte Piet zijn afgestapt. Daarin vond ik ze wat traag, dat had duidelijker gekund. Ze experimenteerden jaren geleden wel met een iets andere insteek en minder zwarte pieten (gekleurde pieten, roetveeg-mensen die als piet werkten, etc), maar dat afscheid van de traditionele Piet hadden zij als top-verhalenvertellers destijds nadrukkelijker kunnen neerzetten. Ze hadden daarin meer een voortrekkersrol kunnen pakken.

    Hugo · december 2, 2022 op 4:19 pm

    Ja, zeker Ellen. Ik moet zeggen dat ik het tijdens die periode totaal niet heb gekeken omdat het even eh, buiten mijn interessegebied lag? Voor mij is het gewoon alsof het altijd is geweest zoals nu met de roetveeg pieten en dat voelt wel heel erg goed ofzo.

Ineke · december 1, 2022 op 1:46 pm

Ja Hugo…..Je zegt precies zoals t is. De kinderen worden met een ruk vanuit de sprookjeswereld de echte wereld in getrokken. Dit lijkt mij dus juist niet de bedoeling. Het maakt de sprookjeswereld niet groter en ruimer, maar zorgt dat deze verdwijnt. Op het grote mensen journaal komen al meer dan genoeg rampen en problemen van slechte volksleiders voorbij. Het Sinterklaasjournaal is zeer boeiend en grappig en leerzaam voor volwassenen. De doelgroep , die vooral kleuters betreft is vooral blij met t sprookje van Sint, Piet en t paard en cadeautjes die op mysterieuze wijze in hun schoen of voor de deur terecht komen.
Fijn Sinterklaasfeest💋

    Hugo · december 2, 2022 op 4:17 pm

    Precies!

Tom · december 1, 2022 op 9:37 pm

Ik mag het Sinterklaasjournaal en feest ook graag meepakken. De analyse sla ik echter over, al vind ik een interview met een soort ‘making of’ achteraf altijd wel leuk. Maar óver het Sinterklaasjournaal? Het is gewoon razend knap wat ze verzinnen.
Overigens zat ik van de week bij De Grote Sinterklaasfilm. Die was wat minder dan het journaal, maar toch ook wel de humor die bij Sinterklaas hoort. Dus voor groot én klein. Iets wat ze bij de 2 recente Paddington films ook goed lukte.

    Hugo · december 2, 2022 op 4:17 pm

    Haha, ja analyses, je moet er van houden Tom! Die Paddington films hoor ik goeie dingen over inderdaad, moet ze maar eens opzetten.

Geef een antwoord

Avatar plaatshouder

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.